Paus en islam
De paus heeft in zijn rede op de universiteit van Regensburg drie dingen aangesneden die voor de dialoog tussen christendom en islam van fundamenteel belang zijn.
En dat is op de eerste plaats het verschil in Godsbegrip. Wij geloven in een “redelijke” God die weliswaar het menselijke verstand te boven gaat maar die nooit tegen de rede ingaat. Als iets echt onredelijk is, kan God het niet willen. Voor de islam is God absoluut niet te begrippen. Hij past niet in de categorieën van de rede. God kan volgens de islam voor ons gevoel onredelijke dingen doen en vragen.
Het tweede is het openbaringsbegrip. Voor ons is de bijbel weliswaar woord van God maar ook tegelijk woord van mensen. Dat betekent dat we altijd weer moeten zoeken naar wat God werkelijk bedoelt heeft in de woorden van de bijbelschrijvers. Dat betekent dat er altijd mogelijkheid tot interpretatie en anders verstaan is. Tot een verschil maken tussen wat God wil zeggen en wat aankleding of temperament van de schrijver is. Voor de islam is de koran rechtstreeks geopenbaard woord van God, rechtstreeks uit de hemel gekomen. Dat betekent dat hij van a tot z waar is tot in de kleinste details. Dat betekent feitelijk dat de boodschap niet losgemaakt kan worden uit een taal en een context van de 7de eeuw na Christus toen Mohammed leefde.
Een derde punt is dat volgens het christendom het geloof niet met geweld verbreid of opgelegd mag worden. Dat is altijd katholiek uitgangspunt geweest ondanks het feit dat in sommige tijden keizers en koningen omwille van politiek het christelijk geloof met geweld hebben opgelegd. Daartegenover staat de jihad (de heilige oorlog) die in de koran verankerd is. In feite is Mohammed zelf aanvoerder geweest in een dergelijke heilige oorlog en is de islam aanvankelijk vooral met geweld opgelegd.
Wil er een dialoog zijn en een vreedzaam samenleven van godsdiensten en volken in de wereld, dan is het nodig dat het begrip jihad vergeestelijkt wordt als een geestelijke strijd tegen het kwaad in jezelf en in de wereld. Maar dat kan alleen maar als de islam een andere kijk krijgt op de koran als openbaringsboek. Als ze God weliswaar blijft zien als een mysterie maar tevens als een God aan wie alle onredelijkheid vreemd is en dat dus onredelijk handelen altijd tegen de wil van God is. Dat zou een basis tot gesprek scheppen. Over die basis heeft de paus gesproken. Dat die basis er nog lang niet is, hebben de irrationele reacties uit de islamitische wereld laten zien.
C. Mennen, pastoor
De paus heeft in zijn rede op de universiteit van Regensburg drie dingen aangesneden die voor de dialoog tussen christendom en islam van fundamenteel belang zijn.
En dat is op de eerste plaats het verschil in Godsbegrip. Wij geloven in een “redelijke” God die weliswaar het menselijke verstand te boven gaat maar die nooit tegen de rede ingaat. Als iets echt onredelijk is, kan God het niet willen. Voor de islam is God absoluut niet te begrippen. Hij past niet in de categorieën van de rede. God kan volgens de islam voor ons gevoel onredelijke dingen doen en vragen.
Het tweede is het openbaringsbegrip. Voor ons is de bijbel weliswaar woord van God maar ook tegelijk woord van mensen. Dat betekent dat we altijd weer moeten zoeken naar wat God werkelijk bedoelt heeft in de woorden van de bijbelschrijvers. Dat betekent dat er altijd mogelijkheid tot interpretatie en anders verstaan is. Tot een verschil maken tussen wat God wil zeggen en wat aankleding of temperament van de schrijver is. Voor de islam is de koran rechtstreeks geopenbaard woord van God, rechtstreeks uit de hemel gekomen. Dat betekent dat hij van a tot z waar is tot in de kleinste details. Dat betekent feitelijk dat de boodschap niet losgemaakt kan worden uit een taal en een context van de 7de eeuw na Christus toen Mohammed leefde.
Een derde punt is dat volgens het christendom het geloof niet met geweld verbreid of opgelegd mag worden. Dat is altijd katholiek uitgangspunt geweest ondanks het feit dat in sommige tijden keizers en koningen omwille van politiek het christelijk geloof met geweld hebben opgelegd. Daartegenover staat de jihad (de heilige oorlog) die in de koran verankerd is. In feite is Mohammed zelf aanvoerder geweest in een dergelijke heilige oorlog en is de islam aanvankelijk vooral met geweld opgelegd.
Wil er een dialoog zijn en een vreedzaam samenleven van godsdiensten en volken in de wereld, dan is het nodig dat het begrip jihad vergeestelijkt wordt als een geestelijke strijd tegen het kwaad in jezelf en in de wereld. Maar dat kan alleen maar als de islam een andere kijk krijgt op de koran als openbaringsboek. Als ze God weliswaar blijft zien als een mysterie maar tevens als een God aan wie alle onredelijkheid vreemd is en dat dus onredelijk handelen altijd tegen de wil van God is. Dat zou een basis tot gesprek scheppen. Over die basis heeft de paus gesproken. Dat die basis er nog lang niet is, hebben de irrationele reacties uit de islamitische wereld laten zien.
C. Mennen, pastoor
 |
