Paus en liturgie
Als kardinaal Ratzinger heeft de huidige paus enkele jaren geleden het boek "De geest van de liturgie" geschreven. Wilt u het boekbestellen klik dan De geest van de liturgie.
In dit geeft de paus duidelijk aan dat hij vindt dat na het Concilie de liturgievernieuwing veel te drastisch is geweest. Er zijn te veel veranderingen ineens geweest en sommige veranderingen waren ondoordacht. Daardoor heeft de sacraliteit van de liturgie geleden. Liturgie is immers enerzijds de wijze waarop Gods verlossende genade tot ons komt en anderzijds de eredienst van ons jegens God. In het middelpunt van de liturgie staat Christus, de hogepriester. Hij schenkt ons het heil en Hij brengt de volmaakte eredienst aan de Vader en daarbij mogen wij ons aansluiten als leden van zijn lichaam.
Nu bestaat het gevaar dat de liturgie een onderonsje wordt. Dat zit zeker ook al in de officieel vernieuwde liturgie maar zeker in wat men er in sommige gedeelten van de Kerk van gemaakt heeft. We kennen allemaal de priesters die hun eigen teksten gebruiken, de meeste vreemde muziek toelaten in gelegenheidsvieringen. Groepjes leken of pastorale werkers die vinden dat zij ook het recht hebben in bepaalde vieringen "voor te gaan" en zodoende, heel vaak zonder duidelijke noodzaak, woord- en communievieringen houden die soms uiterlijk weinig verschillen van een eucharistie.
Veel mensen denken dat de nieuwe liturgie na Vaticanum II betekent dat de Mis "met het gezicht naar het volk" gedaan moet worden. Dat is niet zo. Er is geen enkele bepaling die dat voorschrijft. Integendeel er staat in de aanwijzingen voor de priester dat hij zich soms naar het volk moet keren, bijv. bij het "Bidt, broeders...". Dat zou een onzinnige aanwijzing zijn als men veronderstelde dat de priester al naar het volk gericht stond. Nee, het is alleen feitelijk zo dat vrij algemeen de priester achter het altaar is gaan staan "met het gezicht naar het volk". Kardinaal Ratzinger vindt dat geen verbetering, tenminste niet voor de liturgie van de eigenlijke eucharistie. De liturgie van het woord moet richting volk gebeuren zoals dat trouwens in de vroegere ritus tijdens de plechtige gezongen Mis ook al was. Maar de eigenlijke eucharistieviering die gebed en offer is moet richting God geschieden. Daarbij moeten gelovigen en priester in een gelijke richting staan, naar God toe. Pas bij de communie keert de priester zich weer naar het volk om Gods gaven aan te reiken. De uitdrukking "mis met het gezicht naar het volk" is altijd fout. De mis wordt, ook als priester en gelovigen elkaar zien, richting God opgedragen. Ook de uitdrukking "met de rug naar het volk" is fout. Priester en volk bidden in dezelfde richting. Kardinaal Ratzinger zegt in zijn boek niet te willen dat de priesters ineens allemaal aan de andere kant van het altaar gaan staan. Dat zou opnieuw een grote onrust veroorzaken. Hij pleit voorlopig voor grote kruisbeelden op het altaar waartoe de priester zich tijdens de eucharistie zou kunnen richten.
Er zijn nu al weken geruchten dat de paus een instructie aan het voorbereiden is over de liturgie. Men suggereert dat hij daarin de zogenaamde Tridentijnse misviering (de Mis van voor Vaticanum II) weer voor alle priesters zou vrijgeven. Nu is dat nog gebonden aan bepaalde priesters en bepaalde groepen. De meeste bisschoppen zijn niet erg scheutig met het verlof tot het vieren van de oude mis.
Niemand weet precies wat er gaat komen maar dat Benedictus XVI bezorgd is voor de heiligheid van de liturgie is duidelijk. En er zijn in ieder geval steeds meer mensen die vinden dat de tijd rijp is niet zoeer voor een terugkeer naar de oude ritus maar naar wat Benedictus in zijn boek noemt "de hervorming van de hervorming".
C. Mennen, pastoor
Als kardinaal Ratzinger heeft de huidige paus enkele jaren geleden het boek "De geest van de liturgie" geschreven. Wilt u het boekbestellen klik dan De geest van de liturgie.
In dit geeft de paus duidelijk aan dat hij vindt dat na het Concilie de liturgievernieuwing veel te drastisch is geweest. Er zijn te veel veranderingen ineens geweest en sommige veranderingen waren ondoordacht. Daardoor heeft de sacraliteit van de liturgie geleden. Liturgie is immers enerzijds de wijze waarop Gods verlossende genade tot ons komt en anderzijds de eredienst van ons jegens God. In het middelpunt van de liturgie staat Christus, de hogepriester. Hij schenkt ons het heil en Hij brengt de volmaakte eredienst aan de Vader en daarbij mogen wij ons aansluiten als leden van zijn lichaam.
Nu bestaat het gevaar dat de liturgie een onderonsje wordt. Dat zit zeker ook al in de officieel vernieuwde liturgie maar zeker in wat men er in sommige gedeelten van de Kerk van gemaakt heeft. We kennen allemaal de priesters die hun eigen teksten gebruiken, de meeste vreemde muziek toelaten in gelegenheidsvieringen. Groepjes leken of pastorale werkers die vinden dat zij ook het recht hebben in bepaalde vieringen "voor te gaan" en zodoende, heel vaak zonder duidelijke noodzaak, woord- en communievieringen houden die soms uiterlijk weinig verschillen van een eucharistie.
Veel mensen denken dat de nieuwe liturgie na Vaticanum II betekent dat de Mis "met het gezicht naar het volk" gedaan moet worden. Dat is niet zo. Er is geen enkele bepaling die dat voorschrijft. Integendeel er staat in de aanwijzingen voor de priester dat hij zich soms naar het volk moet keren, bijv. bij het "Bidt, broeders...". Dat zou een onzinnige aanwijzing zijn als men veronderstelde dat de priester al naar het volk gericht stond. Nee, het is alleen feitelijk zo dat vrij algemeen de priester achter het altaar is gaan staan "met het gezicht naar het volk". Kardinaal Ratzinger vindt dat geen verbetering, tenminste niet voor de liturgie van de eigenlijke eucharistie. De liturgie van het woord moet richting volk gebeuren zoals dat trouwens in de vroegere ritus tijdens de plechtige gezongen Mis ook al was. Maar de eigenlijke eucharistieviering die gebed en offer is moet richting God geschieden. Daarbij moeten gelovigen en priester in een gelijke richting staan, naar God toe. Pas bij de communie keert de priester zich weer naar het volk om Gods gaven aan te reiken. De uitdrukking "mis met het gezicht naar het volk" is altijd fout. De mis wordt, ook als priester en gelovigen elkaar zien, richting God opgedragen. Ook de uitdrukking "met de rug naar het volk" is fout. Priester en volk bidden in dezelfde richting. Kardinaal Ratzinger zegt in zijn boek niet te willen dat de priesters ineens allemaal aan de andere kant van het altaar gaan staan. Dat zou opnieuw een grote onrust veroorzaken. Hij pleit voorlopig voor grote kruisbeelden op het altaar waartoe de priester zich tijdens de eucharistie zou kunnen richten.
Er zijn nu al weken geruchten dat de paus een instructie aan het voorbereiden is over de liturgie. Men suggereert dat hij daarin de zogenaamde Tridentijnse misviering (de Mis van voor Vaticanum II) weer voor alle priesters zou vrijgeven. Nu is dat nog gebonden aan bepaalde priesters en bepaalde groepen. De meeste bisschoppen zijn niet erg scheutig met het verlof tot het vieren van de oude mis.
Niemand weet precies wat er gaat komen maar dat Benedictus XVI bezorgd is voor de heiligheid van de liturgie is duidelijk. En er zijn in ieder geval steeds meer mensen die vinden dat de tijd rijp is niet zoeer voor een terugkeer naar de oude ritus maar naar wat Benedictus in zijn boek noemt "de hervorming van de hervorming".
C. Mennen, pastoor
 |
